FANDOM


Weles


Aktualnie znajdujesz się na stronie, gdzie są zawarte treści, które nie muszą być zgodne z prawdą. Jeżeli będziemy mieli pewność, że opisywany Bóg lub istota albo coś, co jest tutaj zawarte naprawdę pojawiało się w jakiejkolwiek mitologii i zostało poprawnie opisane, ta informacja zniknie.
Uwaga! Niepewność!

Poroniec (mit. słowiańska) - fikcyjna istota demoniczna, w którą wierzyli Słowianie na obszarze całej Słowiańszczyzny. Uważano, że jest złowrogą/złowrogim ludziom zjawą/stworzeniem, zazdroszczącym/zazdroszcząca im życia, które on/ona nie miał(a) szansy mieć. Były jednymi z potężniejszych demonów w mitologii słowiańskiej, kwalifikującym się jako demon powietrzny, wodny, leśny i domowy. Jeden ze szczególnie złośliwych demonów

Tym demonem stawała się dusza poronionego lub spędzonego płodu, a także martwego, świeżo narodzonego noworotka albo dziecko zabite niedługo po przyjściu na świat, nie pochowane zgodnie ze zwyczajem. Mogła nim zostać zarówno dziewczyna, jak i chłopiec, lecz męskie i żeńskie porońce niczym się nie różniły od siebie.

Ludność tak bardzo się ich bała, że aby nie doszło do jego powstania, narzuciła kobietą w ciąży i tym w czasie połogu wiele reguł, których musieli przestrzegać, jak np. m.in. zakaz zaglądania przez nie do studni i czerpania z niej wody, zakaz wychodzenia z noworodkiem z domu (zwłaszcza na pole) i odbywania stosunków płciowych. Nowo narodzone dziecko poddawano szeregowi praktyk magicznych, jak wycieranie go wiechciem słomy. Dopiero po upływie szóstego tygodnia życia wyprowadzano położnicę, a dziecko stawało się człowiekiem i nadawano mu imię.



Jeżeli już doszło do poronienia, najlepszą możliwością był zakopanie płodu pod progiem domostwa, żeby wylęgł się z niego przyjazny Kłobuk, a nie poroniec.

W późniejszym czasie zaczęto uważać, że tym stworem może zostać dziecko, które specjalnie zostało zabite, a po przyjęciu chrztu mówiono, że jest tym samym demonem, co niechrzcielec.


Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana