FANDOM


Perperuna
Perperuna
Informacje
Płeć Kobieca
Rasa Boska
Rodzina
Partner Perun
Dzieci Niezliczone ilości Dol
Szczegóły
Dziedzina Najpewniej: Najwyższy los i macierzyństwo
Mitologia Słowiańska

Perperuna (mit. słowiańska) - Czczona przez Słowian Wschodnich, na Rusi i w Rosji boska Perperuna jest żeńską wersją Peruna albo jego małżonką.

Dowodem na pierwsze stwierdzenie jest boskość Peruna. Bóg ten jest istotą duchową, nie materialną, a więc nie powinien mieć płci, jako uosobienie siły niewidzialnej dla zwykłych śmiertelników, walącej piorunami w przeciwstawną moc (Welesa[1]). W tym wypadku, nie był przedstawicielem jednej, określonej płci. Mężczyźni mogliby mieć swego męskiego Peruna, a kobiety - żeńską Perperunę.

Jednak należy zapominać, że w uroczystościach poświęconych Perunowi, brali udział także kobiety. Poza tym często w mitologiach pojawiają się niewierni małżonkowie - najwyżsi bogowie (np. Zeus, Odyn), co pokazuje, że mają popęd seksualny i co więcej, rodzą potomstwo, czasem nawet z ludzkimi kobietami i nie ma niczego, co pozwoliłoby sądzić, że w słowiańskich wierzeniach było inaczej.

Nie wiadomo czy była współ-bogiem piorunów i panią niebios czy tylko nie pełniącą żadnej funkcji żoną gromowładcy. Wiemy o niej z obrzędu, który odprawiano w przypadku klęski suszy, prosząc o deszcz. Wybierano we wsi dziewczynę niegotową jeszcze do zamążpójścia, która była ostatnim dzieckiem matki przed utratą rodności. Być może uważano, że ucieleśnia ona dziewicę władającą wodami, uwięzioną przez Welesa. Następnie prowadzono ją nago, przybraną tylko w ziela i liście, a staruchy polewały ją wodą, podczas gdy reszta wieśniaków odprawiała tańce. Dziewczynę nazywano w pieśniach Perperuną, a czasem Dodolą.

Najpewniej mit ten nawiązuje do śmiertelnej dziewczyny porwanej przez naczelnego panteonu, który uczynił z niej kochankę lub, jak w tym przypadku, żonę. Raczej to potwierdza braku funkcji "pani błękitnego nieba" (śmiertelniczka z reguły, nie powinna zostać bogiem lub ewentualnie unieśmiertelniona).

Jednak pewną nadzieje niesie za sobą drugie imię bożki - Dodola. Wiadomo, że w przypadku świętych słowiańskich zwierząt (Niedźwiedzi, wilków) istniało tabu zakazujące zbyt częstego wypowiadania ich imion przez, co je zniekształcano i tak nazywano np. Niedźwiedzia miedwiedziem lub miodojadem. Tabu dotarło także do bogów, przez co słowiańskie imienia charakteryzowały się brakiem nawiązań do bóstw (z tego samego powodu - zakaz zbyt częstego wypowiadania imion bóstw), co było dość powszechne. Więc Dodola to po prostu przedłużony wyraz Dola. Wiadomo, że Dola to po prostu personifikacja losu i przeznaczenia towarzyszącego ziemianinowi od urodzenia aż do śmierci, duch opiekuńczy sprawujący pieczę nad domem, dobytkiem i potomstwem, zapewniający szczęście i powodzenie, o ile gospodarz się o niego troszczy. Jeśli tak nie jest, ona śpi przez co zsyła na swego pana nieszczęścia.

Najpewniej Perperuna, jako partnerka samego gromowładcy była w stanie tworzyć i zsyłać swe duchowe alter ego[2] na człowieka życząc sobie opiekę nad sobą w zamian za błogosławieństwo. A może Dodola była boginką macierzyństwa (U Słowian Zachodnich: Dzidzilela) i władczynią najwyższego losu, posiadającą wraz z małżonkiem liczne potomstwo kierujące losem tylko pojedynczego człowieka (analogicznie do zachodniosłowiańskich Trzech Zorz.

Rytuał

Gdy przychodziła susza i nieurodzaj, w pierwszej kolejności odprawiano rytuał związany z niebiańską boginią i najpewniej odtwarzał jakieś wydarzenie mitologiczne.

Główną rolę odgrywała młoda, bez mężna dziewczyna, koniecznie urodzona, jako ostatnia przez swą matkę ubrana jedynie w spódniczkę z liści i ubranie z ziół. Spacerowała ona po wiosce lub w jej okolicach, gdzie była systematycznie lana wodą przez starsze kobiety. Reszta dziewcząt tańczyła i śpiewała modlitwe, która miała zakończyć suszę. 

W serbskiej wersji brzmiała ona tak:

Nasza bogini Dodo [Dodolo (Perperuno)] modlimy się,

nas dotyka mżawka,

Och, dodo, oj dodole!

Idziemy przez wieś,

Deszcz przez pole,

Och, dodo, oj, dodole!

Macedonia

Отлетала преперуга, ој љуле, ој!

От орача на орача,

От копача на копача,

От режача на режача;

Да заросит ситна роса

Ситна роса берикетна

И по поле и по море;

Да се родит с' берикет

С' берикет винo-жито;

Чеинците до гредите, Јачмените до стреите,

Леноите до пojacи,

Уроите до колена;

Да се ранет сиромаси.

Дрвете не со осито,

Да је ситна година;

Дрвете не со ошница,

Да је полна кошница;

Дрвете не со јамаче,

Да је тучна година.

Opowieści

Opowieść Połabsko-Pomorska

Perperuna była też nazywana Gromorodną, lub Matką Gromu. Wzbudziła żal pierwszych ludzi, czym uchroniła ich przed zagładą. Urodziła Jarowitowi dziewięciu synów i jedną córkę. Synowie otrzymali miano Jeźdźców Ognistego Pioruna. Ich imiona to: Borowit, Borzywit, Rujewit, Rugiewit, Prowe, Prawo, Piorun, Grom, Grzmot. W czasie burzy galopowali z ojcem po niebie, błyskawicami jak mieczami wywijając przeciw powietrznym Čortom. Ich wierzchowcami były ogniste rumaki, Jeźdźcy zaś mieli postać młodych witezi o świetlistych szatach i obliczach. Wielu miało swe komnaty w Enkohazie, jednak ulubionym miejscem Rujewita i Rugiewita była wyspa Rana, zwana na ich cześć ,,Rują’’ i ,,Rugią’’. Borowit i Borzywit wędrowali przez bory, razem z plemionami leśnych ludzi. Co jakiś czas bracia spotykali się u swej siostry Kurki – pani Burus. Kurko (Courche) była pół – kobietą, a pół – Enką. Mieszkała w chacie z dala od Wielkiego Dębu. Miała delikatne, pełne wdzięku rysy twarzy, charakterystyczne dla Anej é Rion i Jeny ov Blackeyovej z ery trzynastej, oraz ni to proste, ni to pofalowane włosy, płowe latem, ciemniejące na zimę. Nosiła białą suknię, a pod nią – pancerz z glinianych płytek. Nad jej głową unosiła się korona z ognia, a na przegubie ręki nosiła brązowy rzemyk. Garnęły się do niej zwierzęta, a ludzie kochali ja za opiekę nad ich polami. Podobno nieraz pomagała w żniwach.

Galeria

Przypisy

  1. Mitologia Słowian, Aleksander Gieysztor
  2. "drugie ja"

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki