FANDOM



Roz, kie już Bóg świat stworzył i toty tu nase hale z turniami tu na Podholu [...] diasi nadnieśni diabła. Diaboł nie uwidzieł, jakig cudów narobieł Bóg, okrutno wziena go zazdrość [...] i chycił stworzać ludzi. Nabroł pełnom garzć gliny i lepi cłeka, tak jako i Pon Bóg lepił [...] Diaboł się zawstydził i uciuk, a chłopami zajon się Pon Bóg. Jednak som nie wiedzioł, ka ig ino dać [...] Niewielo myślący dał ig na chmury:

– Icie han! – pedzioł [...]. – Han będziecie s nimi w powietrzu kręcić i zawracać, ka trza będzie, icie han!

No i posli w obłoki, bo i jakoz nie, kie taki był ozkoz boski, to i usłuchli, no i ostali płanetnikami. Han siedzom, na chmurak jezdzom, a jak się trafi fajny cas, kie ni ma chmur, nie leje, to złazon na ziemi, tłukom się pomiędzy ludzi i pomagajom w robocie, za łyske straty i dobre słowo.
  — Podanie o Płanetnikach z Podhala 
Płanetnik
Planetnicy d
Informacje
Płeć Męska
Rasa Demoniczna
Typ Demon powietrzny
Nastawienie Do złych demonów powietrznych: Wrogie

Do ludzi: Neutralne, wrogie lub przyjazne

Pochodzenie Dusze smobójców i przedwcześnie zmarłych; wyznaczeni przez los chłopcy
Lokalizacja Chmury lub świat ludzi

Płanetnik (wcześniej znany bardziej, jako Chmurnik lub Obłocznik) (mit. słowiańska) - Demon lub pół-demony chmur i wiatrów; znany na całej słowiańszczyźnie utożsamiany czasem z również ogólnosłowiańskimi Żmijami przez niektórych badaczy (np. Aleksander Gieysztor, Mitologia Słowian). Niewykluczone jednak iż połączenie tych dwóch postaci jest późniejsze i wtórne. Istnieją poglądy łączące go z zachodniosłowiańskim Gradem i południowosłowiańskim Zduchaczem. Płanetnik to także 

Wierzenia

Wierzenia na ich temat nie są jednolite, choć dobrze zakorzenione w ludowych podaniach. Uważano na przykład, że to duchy wiatrów powstałe z dusz samobójców, poronionych płodów, ofiar morderstw lub ludzi, którzy zmarli nagle, a ich wola życia nie pozwalała na odejście do zaświatów Nawii. Muszą więc po śmierci pokutować przez wieczne (lub nie-wieczne?) ciągnięcie, jako wiatr chmur po niebie za pomocą lin (inne podania głoszą iż ciągnęły chmury bezpośrednio na swych barkach). Wyobrażano wtedy, że przyjmują postać wysokich starców w kapeluszach, będąc - zapewnię przez ciężką i nieustanną prace, jaką musiały wykonywać - wychudzonymi i pomarszczonymi zjawami.

Inne opowieści głoszą iż Płanetnicy nie są pokutującymi duszami, lecz wybranymi przez los (lub bogów?) chłopcami, którzy w pewnym momencie swego życia wciągani są do nieba przez tęcze lub chmury, w którym pozostają i przyczyniają się do ruchów obłoków (współpracują ze Strzybogiem?). Czasem spotyka się wersje, w której płanetnicy są wciągani do nieba tylko na czas walki dobra ze złem (W trakcie burzy), gdzie stoją po stronie dobra, a po wygranej wracają z powrotem na ziemie. Oznaką, że chłopiec ma się stać Płanetnikiem są niewielkie/małe skrzydełka wyrastające spod pach na rok lub dwa przed wciągnięciem do nieba. Do ich obowiązków prócz ciągnięcia chmur po niebie należało gromadzenie, a następnie spuszczanie wody w określonym miejscu, dlatego też Płanetnicy przyjaźni gospodarzom mogą być przydatni. Nastawienie wobec ludzi, zależy od tego, jak byli traktowani na ziemi. W tym wariancie mitu, są przedstawiani jako młodzieńcy rośli i silni ponad swój wiek. Uważano, że kiedy chmury wiszą nisko nad ziemią, można usłyszeć nawoływania płanetników. Podobno zdarzało się też, że Chmurnicy zostawali zrzuceni za karę tymczasowo do świata śmiertelników, gdzie zostawali mile ugoszczeni przez górali.


Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki