FANDOM


Nyja
Nyja 0a
Informacje
Płeć Nie wiadoma
Rasa Bóstwo
Rodzina
Szczegóły
Dziedzina Przysięgi, wodne głębiny i zaświaty
Poświęcone zwierzę Czarny koń
Poświęcone drzewo Wierzba


Nyja, Nija, Nya (mit. staropolska) – Słowiańskie bóstwo chtoniczne[1] o wielorakich pojawiające się w panteonie bóstw lechickich w kronice Jana Długosza, gdzie utożsamiane jest z rzymskim Plutonem. Według K. T. Tomasza Witczaka był on w rzeczywistości słowiańskim odpowiednikiem greckiej Enyo.


Uważa się go za sprawce śmierci i rozkładu ciała, pana śmierci władającego zaświatami, wodnymi głębinami i podziemnym pałacem, pełnego ukrytych skarbów. Gdy był zadowolony rozdawał bogactwa ludziom, lecz też srogo ich karał, jeżeli ośmielili się nie dotrzymać złożonej przysięgi. Do niego zwracano się o dobre miejsce w Nawii dla przodków. Poza tym miał władzę nad lasem i jego mieszkańcami, co upodabnia go do ogólnosłowiańskiego Leszego. W sferze jego działań znajdował się prawdopodobnie księżyc i ziemskie wody. Czasem pojawia się pod nazwą Tyja, co sugeruje jego ewentualny związek z bogactwem, dostatkiem czy nawet jedzeniem (por. Weles).

Jest określany również, jako bóstwo nocy, zaświatów i deszczu w kronice Macieja Stryjowskiego. 

Etymologia 

Nyja pojawia się w przynajmniej kilku źródłach pod takimi nazwami:

  • Nija/Nia (Postylla Łukasza z Wielkiego Koźmina, żywe obrzędy, 1405 r.)
  • Tija/Tya (Statua provincialia breviter, 1420 r.)
  • Yaya/ ya ya (Sermones per circulum anni Cunradi, 1423 r.)
  • Nija/Nya (Traktat o ortografii polskiej Jakuba Parkoszowica, 1440 r.)
  • Nija/Nya jako Pluton (Kroniki sławnego Królestwa Polskiego Jana Długosza, 1455 r.)
  • Nija/Nya (Kronika Polaków Macieja z Miechowa, 1521 r.)
  • Nia (Kronika Polska Macieja Stryjkowskiego, 1582 r.)

Przypuszczalnie jednak oryginalna nazwa bóstwa to Nyja lub Nija. Warto wywodzić jego nazwę od prasłowiańskiego "navь" - zmarły, a także od "nyti" - butwieć, rozkładać się i "nyć" - schnąć, umierać. Widoczny jest też związek z indoeuropejskiego "nāu" - płynąć oraz łacińskim "navis" - statek. Powstaje teoria, że był sternikiem statku za pomocą, którego wywoził duszę do świata zmarłych. 

Źródła i opinie badaczy

  • Niezależnie od Jana Długosza, o tym bogu wspominał w XV wieku Jakub Parkoszowic.
  • Według K.T Tomasza Witczaka Nyja w rzeczywistości stanowi słowiański odpowiednik greckiej bogini Enyo.


Przepisy

  1. Bóstwa związane z podziemiami i śmiercią

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki