Wikia

Mitologia Wiki

Mitologia słowiańska

Przekierowano z Mitologia Słowiańska

657stron na
tej wiki
Dyskusja0
Światowid.jpg

Światowid z rzeki Zbrucz

Mitologia słowiańska – zbiór mitów, świąt, istot demonicznych i bóstw wyznawanych przez prehistorycznych, starożytnych i wczesnośredniowiecznych mieszkańców Słowiańszczyzny zajmującej od zachodu dzisiejszą Polskę, Czechy i Słowacje. Od wschodu Rosję, Białoruś i Ukrainę (Dwaną Ruś). A od strony południa: Macedonię, Czarnogórę, Kosowo, Serbie, oczywiście Słowienię, Bułgarię i Bośnię.

Z racji na olbrzymie zamieszkiwane tereny, słowiańskie mity i wierzenia były gdzieniegdzie inne lub zmienione w porównaniu z inną kulturą słowiańską np. Żmija porównywano do Welesa u Słowian południowych, co nie był spotykane na zachodzie. 

Wszystkich jednak Słowian łączyła ta sama demonologia, święta i ten sam panteon bóstw mających na określonych terenach inne imię i wizerunek, lecz bardzo często zachowujące tą samą funkcje. 

Zdarzały się nieliczne przypadki, gdy był jeden bóg czczony tylko i wyłącznie w jednym regionie albo podania, które mogły się nigdy pojawić w mitologii słowiańskiej np. Lel i Polel.

Mitologia Słowian cechowała się oryginalnością, mimo iż prawdopodobnie niektóre elementy zostały zapożyczone od innych kultur np. Imię Chorsa

Niestety, po zakończeniu się średniowiecza nie było już żadnego kraju wyznającym mitologię słowiańską. Wszystkie kultury przed XI wiekiem zostały zdobyte przez chrześcijan lub mimowolnie ochrzczone, aby nie zostać podbitym (tylko Litwa czekała z tym aż do drugiej połowy XIV wieku). Kościół katolicki zniszczył wiele, żaden dokument nie przetrwał, poza kronikami, które potocznie wspominały o bóstwach słowiańskich. Jednak dzięki wspomnianym kronikom, etymologią nazw bożków, czasem rzeczowym odkryciom archeologicznym i przede wszystkim upartości prostego ludu nadal czczącego prechrześcijańskie wierzenia, możemy dużo również powiedzieć o ich mitologi, lecz bardzo często pojawia się znak zapytania, przez co każdy może ją interpretować inaczej. Gdy katolicy odkryli, że nie da się wytępić mitologi siłą, postanowili utożsamić swoich świętych z chłopskimi bożkami, co jeszcze bardziej ułatwia odtwarzanie mitów.

Ludzi wierzących i praktykujących tą część mitologi, która się zachowała nazywa się rodzimowiercami lub poganami (chociaż to odnosi się do wszystkich wierzycieli w przedchrześcijańskie wierzenia np. Graków lub Skandynawów).

Bogowie słowiańscyEdytuj

Bóg Specjalność
Świętowit główne bóstwo
Swaróg ogień, niebo, słońce
Perun pioruny
Mokosz deszcz, urodzaj, płodność,
Czarnogłów wojna
Zorza jutrzenka, planeta Wenus
Perperuna pioruny; żeński Perun
Jarowit zachodniosłowiański bóg wojny
Jaryło wiosna, płodność
Marzanna zima, śmierć
Strzybóg prawdopodobnie bóg wiatrów
Swarożyc ogień ofiarny i domowy
Weles (Wołos) czary, przysięgi, sztuka, rzemiosła, kupcy
Trojan bóg zachodnich Słowian, nie znanej funkcji
Simargł opiekował się zbożem
Rugewit płodność
Rod kobiety ciężarne, przeznaczenie
Radogost gościnność, przyjaźń
Prowe poświęcano mu stare dęby
Porewit pan borów leśnych
Pizamar funkcja bóstwa jest nieznana
Perepłut opiekun zabaw i libacji
Dażbog bogastwo, dostatek
Chors ubywający księżyc
Trzygłów bóstwo Słowian połabskich i pomorzan, nie pewna funkcja

Mit o stworzeniuEdytuj

Słowem Halu Jessa stworzył świat. Trzygłów był bogiem męskim i żeńskim zarazem.  Usłyszawszy to słowo oderwał swoje trzy głowy. Z pierwszej wyleciała biała krew z której powstali biali bogowie: Białoboh, Światowid i Nocenna, a później Kolada. Światowid był bogiem słońca, a Nocenna, jego żona - boginią księżyca. Pierwszymi dziećmi  Nocenny i Światowida byli Jutroboh i Juternica, bogowie jutrzenki. Oprócz Jutroboha i Juternicy dziećmi Nocenny i Światowida byli Zdar, Wieczernica oraz Swiezdy. Wieczernica i Zdar rozpoczynali noc, a Swiezdy pilnował nieba. Po strorzeniu tych bogów Trygław założył tę głowę z powrotem.

Jessa spojrzał na ten świat i uznał, że jest niepełny. Jeszcze raz krzyknął Halu! Posłyszawszy to Trzygłów zdjął drugą głowę, z której wypłynęła czarna krew. Powstali z niej bogowie wyglądający jak smoki. Najpierw Czarnoboh walczący z Białobohem. Później Chworz walczący ze Światowidem i jego żona Semergla walcząca z Nocenną. Dziećmi Chworza i Semergli byli Stryboh, Stryba, Mrakonos, Mrakota, Stwolimy i Hładolej walczący z białymi bogami. Ostatnim bogiem, który wyłonił się z czarnej krwi był Merot, przeciwnik Kolada.

Kiedy skończył się ten akt stwarzania zrozpaczony Jessa ujrzał tę wojnę i po raz trzeci krzyknął Halu! Trzygłów oderwał trzecią głowę i przykleił drugą. Popłynęła krew czerwona, z której zrodzili się czerwoni bogowie. Mieli oni pilnować porządku świata. Pierwszy pojawił się Hamboh. Godził spory pomiędzy Białobohem i Czarnobohem, musiał być bogiem najważniejszym. Hamboh stworzył ziemię i ludzi. Po Hambohowi narodził się Ładon. Stał przy Światowidzie i Chworzu. Na ziemi Ładon podzielił dzień i noc na godziny, a każdej porze roku dał odpowiedni czas. Ostatnią z kręgu bogów czerwonych była Dziewa.


Bogowie
Prabogowie Bogowie biali Bogowie czerwoni Bogowie czarni Inni bogowie
Jessa Białoboh Hamboh Czarnoboh Swaróg
Światowid Ładon Chworz Perun
Nocena Łada Semergla Mokosz
Jutroboh Lel Stryboh Marzanna
Juternica Polel Stryba Dziewanna
Trzygłów Zdar Kuślak Mrakonos Czarnogłów
Wieczernica Mrakota Jaryło
Swiezdy Dyblik Stwolimy Zorza
Swicz Hładolej Strzybóg
Kolada Dziewa Merot Swarożyc


DemonyEdytuj

Demony
ażdachaaitwarbaba grochowababa jagodowababa wodnababa żytniabagiennikbannikbełtbiali ludziebiesbłędne ognikiboboborowyboginkabożątkobrodaricabrzeginia, bucchałaczartćmokćmuchdobrochoczydomowik, dworowydydkodziwożonafajermongnieciuchgradgraniecnikgumiennikhurbóżjaroszekjędzakikimorakłobukkorgoruszelamialatawicaleszylicholudkiłapiduchmacicamamunamężykmiawkamierniknarecznicanocnicanawieoblakiniaomacnicapłamętapłanetnikpokućpolewikpołudnicapółnocnicaporoniecpoświstrokitnikrusałkasamodiwaskarbnikskrzaksporstichijastopanstrzygatęsknicatopielecubożeupiórustrełutopiecwieszczywietrzycawilkołakwiławisielecwodnikzagorkiniazarazazłydniazmora

Rozpocznij dyskusję Dyskusje o artykule Mitologia słowiańska

  • Mitologia słowiańska

    4 wiadomości
    • Dokładnie tak, prawidłowa nazwa to Świętowid - http://slowianskibestiariusz.pl/bogowie/
    • Mój drogi, Świętowit pisze się przez "t", nie "d" na końcu. Tak w ramach poprawki.
  • .

    2 wiadomości
    • skąt się wzieli ci inni?
    • Można odpowiedzieć krótko "z innych mitów". Jest wiele mitów, wiele z nich jest ze sobą sprzecznych.

Więcej od Wikii

Losowa wiki