FANDOM



Ta låtawica to juz z kazdym chłopem we wsi chyba próbowała.
  — Kaszubskie przysłowie 

Latawice (mit. słowiańska) - Żeńskie demony powietrzne poświadczone szczególnie dobrze w przekazach folklorystycznych z dzisiejszej Polski. Zapewnię w czasach późniejszych pojawiły się ich męskie odpowiedniki - Latawce. Ich nazwa pochodzi od czynności latania. Na kaszubach wierzono, że Latawce (Latawc) porywają ludzi w trąbe powietrzną.

Miały rodzić się z dusz zmarłych płodów, dzieci którym nie zdążono nadać imienia ochronnego z powodu przedwczesnej śmierci lub najczęściej z dusz nieochrzczonych niemowląt, na wskutek kontaktów z chrześcijaństwem i  przez skuteczną chrystianizacje albo w późniejszym czasie z powieszonych przestępców z powodu przynajmniej częściowego łączenia Latawic z demonami śmierci - Wisielcami. Początkowo najpewniej były pomniejszymi boginkami wiatru, których kult jako istot boskich wygasł wraz z ujednolicaniem lokalnego panteonu na rzecz najpewniej boskiej pary bogini Pogody i bóstwa Pogwizda, o czym świadczą polskie kroniki (kronika Macieja Miechowity i Roczniki Jana Długosza) lub Włodzimierzowego Strzyboga, na co wskazuje lokalne nazewnictwo (por. wieś ,,Strzyboga"), a ich ranga spadła do demonicznej. Uważano je za niezbyt szkodliwe, wszak były istotami negatywnie nastawionymi do ludzi wywołujące groźne wichury. Na Pomorzu i Mazowszu, jednak istniało przekonanie, że można było go udobruchać ofiarą z żywności i modlitwą, mienie po swojej stronie Latawicy i Latawca wiązało się z szczęściem (dobrą dolą) i mieniem częściowej lub całkowitej władzy nad wiatrami. Te demony strzegły także domostwa przed złem. Za sprawą wzorców chrześcijańskich uznano Latawce i Latawice za diabły uwodzące młodzieńców i dziewice ściągając na nie grzech nieczystości, co utrwaliło się w kaszubskich przysłowiach, gdzie Latawce/Latawice to osoby rozwiązłe seksualnie.


Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki