FANDOM


Laima
Laimos-egle

Symbol Laimy

Informacje
Płeć Żeńska
Rasa Boska
Status Patronka dziewic, kobiet zamężnych i dzieci
Lokalizacja Profanum
Rodzina
Rodzeństwo Giltine
Szczegóły
Dziedzina Przeznaczenie i los
Poświęcone zwierzę Kura
Poświęcone drzewo Świerk, brzoza i topola

Laima, Łajma (z lit. Laimė) (z łot. Laimes māte) (mit. bałtyjska) - Litewska i łotewska chtoniczna bogini losu, przysiąg, uleczenia, wiosny, mądrości, piękna, szczęścia i niepowodzenia, wróżb, duszy, porodu, macierzyństwa, a także płodności o troistej lub dwoistej naturze, której kult wywodzi się jeszcze z prehistorii. Znana w wierzeniach Łotyszy również pod tabulizowanymi imionami Kārta i Dēkla. Zgodnie z litewską tradycją pod postaciom dwóch lub trzech kobiet odwiedzała nowo narodzone dziecko wytyczając mu los; jego życie młodzieńcze, dorosłe, małżeństwo, starość i śmierć. Współpracowała z ojcem bogów - Deiwasem oraz boginią śmierci i jej siostrom - Giltine. Wyobrażana pod postaciom staruszki, której wróżby zawsze się spełniają. Jej poświęconym ptakiem i zoomorficzną formą była czarna kura i kukułka, która zgodnie z ludowymi przesądami swym kukaniem przepowiada przyszłe wydarzenia i przyczyniała się do odrodzenia natury. Spuściznom jej kultu jest litewskie słowo ,,Laimė" (,,Szczęście"). Została po raz pierwszy poświadczona na piśmie w 1666 roku, a nieco później jako niebiańskie bóstwo w kronice Matasa Pretorijusa, jednak wzmianki o niej w folklorze nie są najczęstsze. Łotysze uważali, że każdy człowiek ma swoją Laime, która opiekuje się nim i ustala jego los. Po zaprowadzeniu chrześcijaństwa w krajach nadbałtyckich została utożsamiona przez Zakon kwalerów mieczowych z Matką Boską Maryją. Znakiem Laimes māte jest symbol igła sosnowej reprezentujący przyszłość i mnogość życiowych wyborów.

Opieka Laimy nad ludźmi

Do bogini Laimy i Matki-Ziemi zanosiły swe prośby przede wszystkim ciężarne kobiety prosząc o łatwą i bezproblemową ciąże składając przy tym ofiary z kury. Kobiety wzywały na pomoc Laime także podczas porodu. Z tą sferą aktywności bóstwa był związany pewien rytuał. Gdy matka urodziła dziecko było ono obmywane w zimnej wodzie z potu i innego "brudu" i owijane prześcieradłem. Wołano wtedy ojca, aby zobaczył noworodka i swą żonę. Para następnie rytualnie piła wodę i modliła się do bogini Laimy i Žemey o szczęście. Ostatecznie organizowano biesiadę, gdzie zapraszano rodzinę, przyjaciół i nałożnice i gratulowano rodzicielce udanego porodu. Nie mogło koniecznie zabraknąć upieczonej kury - zwierzęcia płodności. Laima przedstawiana jest jako troskliwa piastunka opiekująca się dzieckiem i jego matką, lecz jej sfera płodności nie ograniczała się do ludzi, ale także do zwierząt. Na Łotwie zawsze podczas narodzin cieląt była obecna w zagrodzie w postaci czarnego węża, czarnej kury lub czarnego robaka. Istniał też pogląd, że zwierzęta rodzą się z drzew poświęconych Laimie (z brzóz jagnięta, z topoli koźlęta). Przypisywano jej także uzdrowicielską moc, więc modlili się do niej ranni i kalecy.

Etymologia

Badania lingwistyczne wykazują na starożytny rodowód nazwy "Lyme". John Endzelīns uważa, że pochodzi od słowa "laist saknes" ("korzeń"), co jest związane z początkami rodu i przypuszczalnie z losem. Ernest Frankel z kolei wyjaśnił, że słowo pochodzi z języka prabałtyjskiego i pochodzi od rdzenia -*Laid-me, który wywodzi się z nasady języka praindoeuropejskiego -*leid ("położyć się, odpoczywać").

Zobacz też:

Mitologia Bałtów
Bogowie Bałtów
Latopis Ipatijewski
NunadievisTelawelDiviriksasMedeinaŽvorūna
Kronika Szymona Grunaua
PikulasPerkunPatrimps
Kronika Jana Łasickiego
AlgisApidomAtlaibasAukštėjas VisagalisAustėja AuskaBeržulisBezlėjaDavėjasDerintojasDugnaiDvargantisĖratinisEžerinisEžiagulisGabijaGardunytisGondasKirnisKerpyčiusKriukisLaibegeldaLazdonaLigyčiusMėletėlėSrutisNumėjasPiešėjasPalengabijaPiziusPrigirstisPriparšisRagutisRatainyčiaRaugžemėpatiSalausSidziusŠilinyčiusŠluotražisTavalasTrotytojas kibirkščiųUblanyčia
Wzmiankowani na synodzie ,,Constitutiones Synodalis"
Aušlavis
Litewskie opowieści, pieśni i legendy oraz zapiski Marcina Stryjewskiego i innych mniej wiarygodnych, pomniejszych kronikarzy
AusrineAuštrinisLaimaBauntisBibčių Bobelis BlizgulisBrėkštaBudintojaBangpūtysButėDeiwasDrebkulisGabjaujaGaniklisGiltinėGirstisGotaGulbių dievasGužėJagaubisJaučių baubisJavinėJavų dvasiosJurataKaroriusKarvaitisKupoliusKaurirarisBóg drógKoleraKovasKrūminėLaukpatisSauleLaumėLietuvonisMagylaMedeinaMedžiojimaMėnulėMenessMildaMiško MotėMitinis KalvisNijolėPajautaPraamžiusPrakorimasPraurimėRagutienėRasaRungisSėlijaSiryčiusSlenkstinisSritisSutvarasBóg RodzinyŠventpaukštinisTiklisUpinisUžpelenėVaisgamtaValginaVėjasVelionaVelniasŽemėpatisŽemynaŽiezdrėAndajVeju Mate
Relacja Wilhelma Martina
Bantis
Relacje Jezuitów
DimstipatisDirvolikaNosolusPagirnis
Demonologia Bałtów
Demony przyjazne Svirnų sargaiBerstukiKaukiŽaltys
Demony negatywne AtiwarasVėtraLigųMamusyGailaWilkołaki
Demony neutralne JumisPokulaiIndrajaVele

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki