FANDOM


Krośnięta (mit. słowiańska) - demony regionalne znany w folklorze kaszubskim, pochodzące najpewniej z czasów przedchrześcijańskich. Raczej nie były to odpowiedniki polskich krasnoludków lub ubożąt albo germańsko-nordyckich karłów (krasnoludów), gdyż w odróżnieniu od nich, nie posiadały wyłącznie płci męskiej. Istniały żeńskie Krośnice i dziecięce Krośniętka. Nie wiadomo, jak powstawały, lecz podobno zamieszkiwały początkowo pola, lecz ujawniały swoje istnienie dopiero po mimowolnym wprowadzeniu się do domostwa dobrego człowieka. Pomagały domownikom w codziennych zajęciach i strzegły dobytku gospodarzy, a w zamian oczekiwały zapłaty w formie mleka. Odbierał ją zawsze w nocy i tylko wtedy, gdy przyszykowane dla nich mleko zostało wlane do skorupek po jajach.

Nienagrodzone mściły się; dokuczały koniom, zabierały mleko i pasze krowom. Małe krośniętka były zazwyczaj głupie i nieznośne w odróżnieniu od ludzkich dzieci, dlatego też ich rodzice czasem kradły ludziom niemowlęta, aby - po odprawieniu pewnych magicznych czynności identycznych, jak w przypadku porwania dziecka przez Mamunę - je zwrócić. Z Krośniętami wiązał się jeszcze jeden przesąd. Podobno, jeśli nie znajdą sobie domu i pozostaną niewidzialne na polu, może je zjeść krowa lub inne zwierze hodowlane. Demon będzie odtąd żyć w ciele zwierzęcia (nie czyniąc mu przy tym żadnej szkody) i będzie mógł pokazać swą obecność tylko w czasie Bożego Narodzenia (odpowiadają mu Szczodre Gody), gdy przemówi ludzkim głosem przez nie. 

Bibliografia

Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki