FANDOM


Jurata (lit. Jūratė) (mit. bałtyjska) - Rzekoma żmudzka bogini-syrena Morza Bałtyckiego (lit. Jūra - "morze", Jūratē - "syrena") znana z popularnej baśni ,,Królowa Bałtyku" popularnej w Polsce i na Litwie, spisanej jednak dopiero w 1842 roku przez Ludwika Adama Jucewicza. Brak wcześniejszych źródeł pisanych, dowodów archeologicznych oraz bardzo rzadkie pojawianie się syren w litewskim folklorze poddaje rzeczywisty kult bóstwa o tym imieniu w wątpliwość przez współczesnych religioznawców. Bajka Jucewicza prócz bogini wzmiankuje także legendarnego rybaka Kastytisa oraz potwierdzonego różnymi źródłami boga Perkuna. Żeńskie imię "Jurata" do dziś spotykane jest na Litwie, a jej nazwę nosi do dziś kaszubska miejscowość w województwie pomorskim oraz znajdujący się tam posąg i przystanek. W mieście Połąga w zachodniej Litwie znajduje się fontanna z wyobrażeniami Juraty i Kastytisa.

Baśń o Królowej Bałtyku

Wieki temu, w głębinach Morza Bałtyckiego, wznosił się okazały bursztynowy pałac. Mieszkała w nim królowa Bałtyku - Jurata. Była władczynią wszystkich morskich stworzeń, o które dbała z niezwykłą troską. Otaczała opieką nawet najmniejsze stworzonka, żadnemu nie pozwalając robić krzywdy. Panowała mądrze i sprawiedliwie, dzięki czemu jej poddani prawdziwie ją kochali. Pewnego dnia do Juraty przybyła jedna z fląder, donosząc, że nieopodal młody rybak codziennie zarzuca sieci i łowi ryby. Królowa zawrzała z wściekłości. Morskie fale spieniły się, a wszyscy mieszkańcy morza, którzy znajdowali się w pobliżu, poukrywali się przed gniewem władczyni. Wzburzona Jurata przechadzała się po komnatach swego pałacu, głośno zastanawiając się co począć z rybakiem. W końcu krzyknęła:

- Wystarczy tego barbarzyństwa! Nie pozwolę dłużej uśmiercać ryb! Ten człowiek poniesie zasłużoną karę!

Wspólnie z rusałkami obmyśliła sprytny plan. Morskie boginki miały oczarować rybaka swym śpiewem, zwabić go na głęboką wodę, a następnie utopić.

Wkrótce wyruszyły w królewskim orszaku, w cudownych bursztynowych łodziach. Ich śpiew niósł się z daleka ku plaży, na której młody rybak rozwijał swe sieci. I kiedy uniósł głowę stało się coś niezwykłego. Jurata nie mogła oderwać wzroku od jego urodziwej twarzy. Również on nie spuszczał oczu z pięknej królowej. Zakochali się w sobie bez pamięci i każdego wieczoru spotykali się na brzegu morza. Jednak ich szczęście nie trwało długo. Władca piorunów, Perkun, nie mógł wybaczyć Juracie, że pokochała zwykłego śmiertelnika. Pewnej nocy cisnął w bursztynowy pałac jedną ze swych błyskawic. Ściany runęły, grzebiąc na zawsze królową Bałtyku. Zemsta Perkuna dosięgła również rybaka, który utonął w głębinach i tam, przykuty do skały, cierpi do dziś. Zawsze, gdy na Bałtyku szaleje sztorm, wiatr niesie ku lądowi jego rozpaczliwe jęki, a fale wyrzucają na brzeg szczątki pałacu Juraty - kawałki bursztynu.

Źródła

Mitologia Bałtów
Bogowie Bałtów
Latopis Ipatijewski
NunadievisTelawelDiviriksasMedeinaŽvorūna
Kronika Szymona Grunaua
PikulasPerkunPatrimps
Kronika Jana Łasickiego
AlgisApidomAtlaibasAukštėjas VisagalisAustėja AuskaBeržulisBezlėjaDavėjasDerintojasDugnaiDvargantisĖratinisEžerinisEžiagulisGabijaGardunytisGondasKirnisKerpyčiusKriukisLaibegeldaLazdonaLigyčiusMėletėlėSrutisNumėjasPiešėjasPalengabijaPiziusPrigirstisPriparšisRagutisRatainyčiaRaugžemėpatiSalausSidziusŠilinyčiusŠluotražisTavalasTrotytojas kibirkščiųUblanyčia
Wzmiankowani na synodzie ,,Constitutiones Synodalis"
Aušlavis
Litewskie opowieści, pieśni i legendy oraz zapiski Marcina Stryjewskiego i innych mniej wiarygodnych, pomniejszych kronikarzy
AusrineAuštrinisLaimaBauntisBibčių Bobelis BlizgulisBrėkštaBudintojaBangpūtysButėDeiwasDrebkulisGabjaujaGaniklisGiltinėGirstisGotaGulbių dievasGužėJagaubisJaučių baubisJavinėJavų dvasiosJurataKaroriusKarvaitisKupoliusKaurirarisBóg drógKoleraKovasKrūminėLaukpatisSauleLaumėLietuvonisMagylaMedeinaMedžiojimaMėnulėMenessMildaMiško MotėMitinis KalvisNijolėPajautaPraamžiusPrakorimasPraurimėRagutienėRasaRungisSėlijaSiryčiusSlenkstinisSritisSutvarasBóg RodzinyŠventpaukštinisTiklisUpinisUžpelenėVaisgamtaValginaVėjasVelionaVelniasŽemėpatisŽemynaŽiezdrėAndajVeju Mate
Relacja Wilhelma Martina
Bantis
Relacje Jezuitów
DimstipatisDirvolikaNosolusPagirnis
Demonologia Bałtów
Demony przyjazne Svirnų sargaiBerstukiKaukiŽaltys
Demony negatywne AtiwarasVėtraLigųMamusyGailaWilkołaki
Demony neutralne JumisPokulaiIndrajaVele

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki