FANDOM


"Albowiem […] Łado, Jassa, Kuja, Nija […] które są [...] imionami bożków tu w Polsce czczonych, jak zaświadczają niektóre kroniki samych Polaków…"

- Łukasz z Wielkiego Koźmina (1370 - 1412)

"Naprzód tedy Polacy, Pomorczycy, Mazurowie ty naprzedniejsze bogi mieli: Jowisza, którego zwali Jessa, tego chwalili za wszechmocnego i za dawcę wszech dóbr..."

- Maciej Stryjkowski (1547 - 1593)

"[…] a jich broni Jaster" "[…] a w barabónach Jastrzëbóg – biôjta jich szëkac" "[…] Jastrzëbóg, on tam pewno je…"

- Porzekadła kaszubskie


Jasz
Jasz
Informacje
Płeć Męska
Rasa Boska
Rodzina
Partner Nieznany. Najpewniej Lela lub Dzidzilela
Dzieci Łado (?)
Szczegóły
Dziedzina Los i pioruny; Król bogów
Poświęcone zwierzę Wół
Mitologia Mitologia Słowiańska
Inne mitologie Zeus (Grecka)

Jowisz (Rzymska)

Jessa, Jesza  (mit. słowiańska) - Naczelne bóstwo panteonu czczone u Słowian Zachodnich. Najbardziej tajemniczy z Bogów dawnych Polaków. Gromowładny twórca błyskawicy kierujący losem, zsyłający wydarzenia niekiedy szczęśliwe, a niekiedy tragiczne.


Jemu ludność składała w ofierze woły i inne zwierzęta ofiarne. Najbardziej prawidłowa wymowa to Jasz/Jasza lub Jas/Jasa choć w zależności od regionu mogły pojawiać się inne formy, np Jaś/Jaśa (por. polscy: Jasień=Jaś=Jaszink). Większość znaczeń o takich rdzeniach ulega licznym modyfikacjom (s-ś-sz-ź-z, a-e-o-u). Imię Jassa wykazuje silne związki znaczeniowe z jasnością niebios, po czym najprawdopodobniej ekspanduje na inne pola znaczeniowe (jaść, jasion, jasieł itd).

Słowianie w odniesieniu do polskiego Jassy/Jessy kwalifikują się do grupy ludów indoeuropejskich gdzie rdzeń *ansu (pan, władca, bóg) przechodzi na bóstwa najwyższe i niebiańskie, czyli również: Celtowie - Esus, Germanie - Ass, Sarmaci - Uaszo (również plemię Jassowie), Persowie - Asza/Asura. Spokrewnione znaczeniowo indoeuropejskie *awes-, aus-, *awsa- (świecić, błyszczeć) objawia się natomiast w imieniu kaszubskiego boga Jaster/Jastrzebóg (jak dotąd ignorowanego w komparatystyce), a kulturowo najbliższego polańskiemu Jassie/Jessie. Oraz u rosyjskiego boga Usień/Awsień, a na gruncie bałtosłowiańskim u łotewskiego boga Jeusens/Jusens/Usinsz.

Interpretatio romana w odniesieniu do Jassy wydaje się być najbardziej prawidłowe, jeśli w pierwszym rzędzie zastosować je nie tyle do Jowisza co do dwu- lub czterogłowego Janusa, uważanego za poprzednika Jowisza. Janus dzierży klucz (por. polski herb Jasieńczyk i góra kultowa św.Piotr/Połom na kopcach jasienickich) analogicznie jak u wszystkich Słowian ludowy św. Jerzy, który otrzymuje klucz od Matki Boskiej lub Marzanny. Janus jest również bogiem wędrującym, jak słowiański Świętowit i Jaryło oraz postacie władców wędrujących z legend polskich.

Wiele wskazuje za tym, że święte zwierzęta Jassy/Jessy (obok wspomnianego powyżej białego rumaka) to orzeł, jastrząb i jaskółka. Jesion podobnie jak dąb, posiada wszelkie znamiona drzewa gromowego, w tym w wierzeniach ludowych moc odstraszającą węże (symbolizujące świat bóstw podziemi). Zwrócić tu można uwagę także na kwiat jasieniec piaskowy oraz chaber, dawniej zwany również jasieńcem.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki