FANDOM


Weles.jpg


Aktualnie znajdujesz się na stronie, gdzie są zawarte treści, które nie muszą być zgodne z prawdą. Jeżeli będziemy mieli pewność, że opisywany Bóg lub istota albo coś, co jest tutaj zawarte naprawdę pojawiało się w jakiejkolwiek mitologii i zostało poprawnie opisane, ta informacja zniknie.
Uwaga! Niepewność!

Łaziebnik nazywany też: Bannik, łaźnik (mit. słowiańska) - fikcyjna istota demoniczna pojawiająca się w wierzeniach ludowych Rusi Kijowskiej. Był opiekuńczym, wrogim albo po prostu neutralnym demonem łaźni. Uważano go za niewidzialną dla ludzi istotę duchową, którą przedstawiano, jako karłowatego starca z nienaturalnie wielką głową z rozczochranymi włosami.


Etymologia

W przypadku Łaziebnika, etymologia jego nazwy nie wzięła się znikąd i jest dosyć prosta do wytłumaczenia.

Jego imię składa się z dwóch rdzeni *Łazieb i *nik. Ten pierwszy nawiązuje do Łaźni, miejsca w którym można się umyć, a druga cząstka odnosi się do zamieszkiwania przez jakąś istotę płci męskiej określonej np. sfery czy regionu. Ta sama etymologia pojawia się w innym imieniu demona - Łaźnik(a). Podsumowując ta nazwa oznacza dosłownie ,,ten który zamieszkuje łaźnie" lub po prostu ,,mieszkaniec łaźni". W przypadku jeszcze innego słowa nazywającego Łaziebnika - Bannik(a), nawiązuje ono do bani, czyli rosyjskiej łaźni parowej.


Funkcje

Jak sama nazwa sugeruje, był demonem zamieszkującym łaźnie/banie i ograniczającym swe działania tylko do tego miejsca. Nie mniej jednak był klasyfikowany do słowiańskich demonów domowych, w ewentualności do demonów wodnych.

Trudno ustalić, jakie było jego nastawienie do ludzi korzystających z miejsca, które zamieszkiwał. Zazwyczaj był uznawany za złowrogiego, a nawet mogącego zabić ducha, który był obarczany za utopienia i poparzenia użytkowników łaźni, jednak mogącego się obłaskawić, a żeby zdobyć u niego "przyjaźń", należało złożyć mu w ofierze cebrzyki z wodą lub czarną kurę albo rzadziej chleb i sól, szczególnie w czwartek i środę, gdyż inaczej trzeba było się liczyć z jego gniewem. Trzeba jednak pamiętać, że mimo iż demonologia słowiańska zachowała się w o wiele lepszym stanie niż teologia czy mitologia, to i tak została w pewien sposób "raniona" z powodu chrześcijańskiego stwierdzenia "wszystko, co w najmniejszym stopniu materialne = zło" i nadanie niektórym, dotychczas dobrym demonom diabelskie piętno.


Mitologia słowiańska
Bóstwa
Panteon Włodzimierza PerunDażbógChorsStrzybógSimargł[1]Mokosz[2]
Wschodniosłowiańskie SwarógJaryłoKostromaRodWeles (Wołos) • PerepłutKupała (?[3]) • Kolęda (bóstwo) (?[4]) • DyjUsień
Bóstwa prapolskie i czeskie JaszŁadoDzidzilela (Łada, Lela) • NyjaPogodaŻywieDziewannaMarzanna (Morana) • Jan SobótkowyLel i PolelVarpul
Bóstwa Słowian nadbałtyckich i serbołużyckich ŚwiętowitRujewitPorewitPorenutŻywiaSwarożycJarowitRadogostProwePogwizdCzarnogłówCzarnobógBiałobóg (?[5]) • TrzygłówFlins[6]Krodo [7]PripegalMiklos (?[8]) • Bogowie kaszubscy
Południowosłowiańskie KresnikTrotPerperunaKurent
Demonologia
Demony powietrzne AżdachaĆmokChałaZduchaczGradLatawicaObłoczycaOmacnicaPłanetnik (Płamęta) • PoświstWietrzyca
Demony natury (leśne, górskie i polne) Baba JagaBaba grochowaBaba jagodowaPołudnicaBełtBłędne ognikiŁapiduchLeszyBoginkiDobrochoczyDziwożonaJaroszekLichoMiernikPolewikSporMiawkaWiłySamodiwaZagorkinia
Demony wodne BoginkiBaba wodnaBagiennikBrodaricaMamunaRusałkaUtopiecWodnikStichijaLamia
Demony domostw i dobra ŁaziebnikDomowik (Domocha) • DydkoBoboBucDworowyUbożeGumiennikKłobukKrasnoludkiKorgoruszeNareczniceStopanSkrzakPokućSkarbikNieśpiech
Demony zła i śmierci Biali ludzieBiesCzartGnieciuchHurbóżJędzaKikimoraMacicaMężykNocnicaPółnocnicaStrzygaTęsknicaTopielecUpiórUstrełWilkołakWisielecZagorkiniaZarazaZłydniaZmoraNawkiPoroniec
Regionalne LudkiWieszczyStolemyKrośniętaBorutaRoczitnikCiotaBòrówc i Bòrowô CiotaSzôlińcGòskĆmuch
Pół-demoniczne istoty i nadprzyrodzone byty Kwiat PaprociRarógPsiogłówŻmij
Święta
Wiosenne Jare GodyOstatkiStadoZielone ŚwiątkiŚwięto Jaryły
Letnie Święto PerunaNoc Kupały
Jesienne Dożynki
Zimowe Szczodre GodyBabidien
Obchodzone niezależnie od pory roku DziadySlavaSwaćba

  1. Hipotetycznie dwa bóstwa: Siem i Rgieł
  2. Znana również prawdopodobnie, jako "Matka Ziemia"
  3. bóstwo hipotetyczne, najprawdopodobniej jego kult nie istniał w czasach pogańskich, a jego postać została wykreowana dużo później
  4. bóstwo hipotetyczne, istnieje dziś marginalizowana teoria o pochodzeniu zwyczaju kolędowania od bóstwa "Kolędy"
  5. Bóstwo hipotetyczne na zasadzie analogii do Czarnoboga
  6. Bóstwo o wątpliwej autentyczności
  7. Starsze wzmianki przedstawiają go, jako bóstwo germańskie, zaś późniejsze - jako słowiańskie
  8. bóstwo poświadczone jedynie w legendach o górze św. Jana

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki